Kokorycz, wiosna

Kokorycz – wiosenny okład z barw i zapachu na ukojenie nerwów

Aby poczuć siłę kwiatowej mocy wiosny trzeba wejść w las gdy właśnie kwitnie w nim kokorycz. Intensywny, słodki zapach jej kwiatów dociera do naszej świadomości usprawniając synapsy – zobaczymy żywsze barwy i usłyszymy wyraźniej ptasie uwertury. Czy tak się dzieje dzięki działaniu związków zawartych w kokoryczy a które mogą działać na naszą sprawność umysłową ?

Maj. Okolice Bobolic

Żółty pejzaż - majowy krajobraz Dolnego Śląska

Niezwykle barwne są wiosenne pejzaże dolnośląskich pól - olbrzymie żółte prostokąty, wielokąty  i kwadraty rzepakowych upraw wyzłacają krajobraz.  Na Przedgórzu Sudeckim, gdzie horyzont faluje licznymi wzgórzami rzepakowe pola wyglądają bardzo malowniczo. Warto w tym czasie wybrać się tam na rowerową lub samochodową wycieczkę.

Szczawik zajęczy

Szczawik zajęczy - skromny mieszkaniec lasu

Szczawik zajęczy jest roślinką, którą łatwo możemy rozpoznać - dzięki cienkim i delikatnym listkom, które maja budowę trójlistkowej rozetki - jej kształt przypomina liście koniczyny. Co ciekawe, listki te składają się ku sobie gdy nadchodzi noc albo gdy następuje okres niepogody. Kwiatki są pełne delikatnego wdzięku - pięć białych lub różowych płatków usianych jest w sposób mniej lub bardziej widoczny fioletowymi żyłkami.

Pałac w Kamieńcu Ząbkowickim

Pałac w Kamieńcu Ząbkowickim – dolnośląski Camelot

Jadąc drogą w kierunku Kamieńca Ząbkowickiego już z daleka zobaczymy górującą na wzgórzu ponad tą miejscowością okazałą budowlę zwieńczoną czterema basztami. Przypomina ona średniowieczne zamczyska, lecz powstała stosunkowo niedawno, w pierwszej połowie XIX wieku. Wtedy to, na fali romantyzmu w europejskiej kulturze zapanowała także moda na dawne epoki, a szczególnie stał się popularny okres średniowiecza. Równolegle w architekturze zapanował kierunek zwany dziś historycyzmem.

Ostatni Gorczański Baca fot.Krzysztof Romańczukiewicz

OSTATNI GORCZAŃSKI BACA

W Gorcach pierwszy raz byłem w 1982 roku - i od tego czasu wracam tam wielokrotnie. Gorce to góry niewysokie, lecz mają niepowtarzalny charakter, da się tam wyczuć jeszcze duch góralszczyzny jakby z dawnych Tatr przeniesiony.

Zakłady R-1 w Kowarach

Zakłady Przemysłowe R-1 w Kowarach – spełnione uranowe sny Stalina. Niespełniona wizja Gomułki

“Pokój narodom” głosi napis na murze budynków zakładu, który dawał  ZSRR materiał na 10 000 bomb podobnych do tej zrzuconej nad Hiroszimą. ..................................................................................................................... Utworzone z początkiem 1948 roku Państwowe Przedsiębiorstwo Kowarskie Kopalnie (Предприятие Кузнецкие Рудники ) praktycznie znajdowało się poza polską kontrolą – kierowane było przez Rosjan ( już w 1948 roku pracowało tu na stanowiskach kierowniczych i oraz w zawodzie geologów 48 Rosjan). ZSRR finansowały także wydobycie i poszukiwania. Oczywiście cała ruda (ta bogatsza w uran, powyżej 0,2%) trafiała do Kraju Rad. Polsce zostawało teoretycznie 10 % zysku przy początkowym założeniu, że przelicznik rubla i złotówki wynosił1:1. Jednak dość szybko i często ów przelicznik zmieniał się i był ustalany na niekorzyść Polski.

Dariusz Miliński

Noe z Pławnej - Dariusz Miliński, artysta spełniony

Sam określa siebie jako zbieracza - poszukuje rzeczy, motywów, przy tym pełnymi garściami pożycza - aby to zespolić ze swoim talentem, wyczuciem i wyobraźnią w jedno. I choć owych zapożyczeń znajdziemy sporo - to Miliński stworzył swój, oryginalny i rozpoznawalny styl, jest artystą cenionym i znanym. A nade wszystko jest przykładem, że nawet najbardziej fantastyczne pomysły da się zrealizować.

Miechowice Oławskie - ruina kościoła

Ruina kościoła w Miechowicach Oławskich

Ta ciekawa ruina otoczona jest częściowo dawnym, kamiennym murem cmentarnym. Najstarszą częścią ruin są mury obwodowe prezbiterium – ostrołukowe, gotyckie zarysy otworów okiennych zdradzają, że mamy przed sobą budowlę sięgającą XV wieku.

Kos

Kos – budzik wiosenny

Kos rozpoczyna swój dzień bardzo wcześnie – dzieje się tak od przedwiośnia. Wtedy to, już na godzinę-dwie przed świtem podejmuje się  pracy budzika - miejskiego koguta. A że jest nie tylko utalentowanym śpiewakiem, lecz także głos ma mocny i rozchodzący się daleko - to potrafi rzeczywiście postawić na nogi.

Miodunka

Miodunka –  leśne klejnoty

Już od marca w liściastych lasach, szczególnie nadrzecznych, korzystając z nagich, nieulistnionych jeszcze drzew zakwita miodunka. Kwiatki ma niewielkie, niepozorne – lecz charakteryzują się one wielką zmiennością kolorystyczną. Z pewnością nie można im odmówić braku urody. Różne odcienie różu, czerwieni i niebieskiego przechodzą w fiolety na tym samym kwiatostanie – zwykle młodsze kwiaty mają inne barwy niż kwiaty starsze. Pod względem takiej kolorystycznej zmienności miodunka nie ma sobie w wiosennym lesie równych.

Janowa Góra - kościół

Chrystus z Johannesbergu. Zapomniany kościół w Janowej Górze

..w powietrzu unosił się ów złoty kurz zapomnienia a zarazem dziwny zapach przywracający obrazy dawnego życia. Posadzka pokryta była gruzem i deskami z rozsypującego się dachu. Dominowała cisza, jedynie od czasu do czasu przerywał ją falujący śpiew leśnego ptactwa i wiatru..

Owiesno, ruiny zamku

Zamek Owiesno

Owiesno, położone nieco na poboczu od głównych dolnośląskich kierunków turystycznych może sprawić radość poszukiwaczom ciekawych, zapomnianych zabytków. Choć to dziś kompletna ruina, nie brak jej jednak urody. Założenie obronne zbliżone do koła o średnicy 30 m  zajmują ściany dawnych pomieszczeń ( a było ich ok. 60) , murów obronnych i wieży, mające wysokość często trzech kondygnacji.

Szafran spiski -Tatry

Krokus, szafran spiski – wiosna pod Tatrami

Do 2014 roku była to roślina objęta całkowitą ochroną – dziś podlega tylko ochronie częściowej. Spektakularny widok około 14 milionów (!)  rozkwitających krokusów na Polanie Chochołowskiej przyciąga coraz większe tłumy turystów - a TPN próbuje ograniczyć negatywny wpływ tej popularności na środowisko.

Gęś gęgawa, gęś zbożowa

Wiosna w powietrzu – gęś gęgawa, gęś zbożowa

W okolicach Wrocławia już od końca lutego w powietrzu rozpoczyna się wiosenny ruch. Bliskość Zalewu Mietkowskiego sprawia, iż coroczne wędrówki gęsi przebiegają nieopodal Wrocławia – często nawet w samym mieście możemy obserwować sunące po niebie klucze tych ptaków. Choć rzadko spoglądamy w górę to teraz, szczególnie gdy usłyszymy dochodzące do nas gęganie – trzeba unieść głowę aby ujrzeć ten wiosenny spektakl.

Czosnek niedźwiedzi

Czosnek niedźwiedzi – ukryte moce w zielonych liściach

Rośliną, którą podczas kwitnienia odbieramy intensywnie najpierw za sprawą powonienia jest czosnek niedźwiedzi. Ten dziki czosnek zakwita na biało w pod koniec kwietnia lub w maju a napotkamy go w lesie liściastym lub mieszanym. Spotkamy go zarówno w niższych położeniach górskich (w lesistych dolinkach potoków jak i na bardziej żyznych stokach) jak i w lasach nizinnych. Rozkwitające łany czosnku poczujemy z daleka – pachną właśnie czosnkiem – lecz, jest to zapach bardziej łagodny i przyjemniejszy niż zapach czosnku powszechnie używanego w kuchni.

Powidzko - dawny kościół

Powidzko - ruiny dawnego kościoła ewangelickiego

W Gorcach pierwszy raz byłem w 1982 roku - i od tego czasu wracam tam wielokrotnie. Gorce to góry niewysokie, lecz mają niepowtarzalny charakter, da się tam wyczuć jeszcze duch góralszczyzny jakby z dawnych Tatr przeniesiony. Poewangelicki kościół w Powidzku  to dziś skryta w gąszczu dawnego cmentarza ruina - zachowała się prawie kompletna wieża, ale mocno już zniszczone są ściany nawy. Całość jednak jest malownicza i przywodząca refleksje. Teren wokół dawnego kościoła porasta lasek z drzewami  - zarówno starymi jak z gąszczem młodych samosiejek - niegdyś był to cmentarz.

Kwitnąca tarnina

Tarnina – niedoceniane kwiaty ciernistych krzewów

Niezauważalna przez resztę roku śliwa tarnina z początkiem wiosny staje się mocnym akcentem w wiejskim krajobrazie. Jej białe, gęsto utkane na gałązkach kwiaty kreślą jasnymi liniami miedze i malują obrzeża lasów. To jeden z bardziej malowniczych widoków jakie przynosi wiosna. Także piękny zapach wprawia w dobry humor za sprawą zawartości związków kumarynowych i olejku kamforowego. Szczególnie urokliwy staje się wtedy krajobraz terenów podgórzy sudeckich, gdy białe sinusoidy pomiędzy polami podkreślają pagórkowate wzniesienia i dolinki.

fotoPort.pl - fotograficznie o ludziach, przyrodzie i historii - Krzysztof Romańczukiewicz