Krajobraz z krzyżem


Krzyż Beskid Niski. Bartne
Beskid Niski. Bartne

Krzyże

Krzyż jako element małej architektury o charakterze głownie sakralnym -choć nie tylko – jest powszechnie obecny w naszym  krajobrazie od kilkunastu wieków. Znak ten ma wiele odmian różniących się nieco graficznie  – jest krzyż łaciński, krzyż grecki, krzyż maltański, krzyż św. Andrzeja, krzyż prawosławny oraz wiele innych. Prócz czysto religijnego, chrześcijańskiego znaczenia kultowego był i jest wykorzystywany jako symbol upamiętnienia ludzi czy dramatycznych historii. Znajdziemy go na rozstajach dróg, mogiłach, w miejscach tragedii – odczytywany bywa jako  ostrzeżenie dla żyjących i przypomnienie, upamiętnienie minionych zdarzeń.

Krzyże są ważną częścią materialnej spuścizny historycznej danego regionu – w prezentowanym poniżej zestawie obecne są głównie zachowane krzyże z terenów, na których po drugiej wojnie nastąpiła wymiana ludności. Krzyże te to często jedyna pamiątka po wcześniejszych mieszkańcach. Przykładem może być jest Beskid Niski czy Dolny Śląsk. w dawnym łemkowskim Bartnem pracowało wielu utalentowanych rzeźbiarzy a ich dzieła w postaci kapliczek czy krzyży na mogiłach zachwycają surowym pięknem. Można je odnaleźć w najbliższej i dalszej okolicy szukając miejsc po dawnych wsiach czy cmentarzach. Także na aktualnych miejscach pochówku zachowało się sporo zabytkowych kamiennych krzyży.

Symbol ten dziś stawiany jest często jako rodzaj upamiętnienia – najwięcej widzimy ich przy drogach, w miejscach tragicznych wypadków. Kilkanaście lat temu, na przełomie wieków stawiane były często krzyże milenijne. Niestety, sporo jest takich, których jedyną cechą wyróżniającą jest wielkość. Cóż, miejscowych rzeźbiarzy – kamieniarzy zastąpiły firmy stawiające konstrukcje stalowe.

krzyż
Beskid Niski – krzyż w Bartnem

krzyż przydrożny
Kieleckie – krzyż przydrożny

Kotlina Kłodzka - krzyż przydrożny
Kotlina Kłodzka. Okolice Lewina

Janowa Góra. Kotlina Kłodzka

 

Prezentowane fotografie są chronione prawem autorskim. Ewentualne wykorzystanie możliwe jest tylko za zgodą autora.