Jeleniem być. Niełatwe życie koronowanego króla lasu.

Jeleniem być. Niełatwe życie  koronowanego króla lasu.

Jeleń szlachetny. fot.Krzysztof Romańczukiewicz

Ciężar kilkunastu kilogramów noszony na głowie od jesieni poprzez zimę aż do przedwiośnia …. kto spróbuje? Tyle średnio waży w pełni rozwinięte poroże 10-12 letniego jelenia. Cóż, władza musi ciążyć… Oczywiście władza jest magnesem dla płci przeciwnej  i ona czyni, iż taki rogacz – byk jest atrakcyjny dla powabnych łani.


Jeleń szlachetny.                              fot. Krzysztof Romańczukiewicz                           fotoPort.pl


 


Wspaniałe poroże dorosłego byka musi być zauważone przez grupkę łani. Jeleń szlachetny. Karkonosze.                    fot. Krzysztof Romańczukiewicz


Nim jednak posiadacz wspaniałego poroża zgarnie pulę w postaci grupki pragnących zajść w ciążę łani – musi się wykazać. Nie tylko imponującym pokrojem, lśniącą płową sierścią i wieńcem na głowie. Musi być odważny, waleczny, zwinny i silny. Myślę, że wygrana w czasie walki byków to także kwestia obranej strategii oraz wyćwiczonej techniki natarcia obrony przy użyciu swego rozgałęzionego oręża. Już młode, kilkuletnie osobniki zapamiętale trenują potyczki gdy tylko im na głowach coś wyrośnie.


Ukryte z boku łanie cierpliwie czekają na wynik walk i zwycięzcę rykowiska. Karkonosze.                                    fot.Krzysztof Romańczukiewicz


Młode samce nawet w okresie przedwiośnia ćwiczą fechtunek – a przy okazji starają się zrzucić poroże.                      fot.Krzysztof Romańczukiewicz


Do prawdziwych walk o samice dochodzi jednak dopiero gdy jeleń – byk poczuje w sobie moc – nabierze ciała, siły i umiejętności – i dojrzeje w nim przeświadczenie, iż może stanąć w szranki z wytrawnymi wojownikami. Samce – zwykle po pierwszych nocnych przymrozkach września – rozpoczynają rykowisko. Ich wieczorne donośne nawoływania niosą się w w górskich dolinach rozległym echem nadając tej porze roku swoistego kolorytu. Podczas jesiennych walk czasem leje się krew, rzadko jednak są ofiary śmiertelne. Zapach buzujących hormonów rykowiska nawet ludzki węch jest w stanie wyczuć na kilkaset metrów. Jelenie tracą wtedy swoje zwykłe zachowania obronne – pochłonięte, wręcz otumanione rytuałem rykowiska stają się łatwym łupem myśliwych.


Posłuchaj nagrania dźwięków rykowiska 

http://fotoport.pl/wp-content/uploads/2020/02/ZOOM0017-rykowisko.mp3

 


Jeleń szlachetny. Grupa młodych samców u schyłku zimy.      fot.Krzysztof Romańczukiewicz     fotoPort.pl


Jeleń szlachetny, jeleń 

(Cervus elaphus)

Waga i wielkość dorosłego byka – 200 -320 kg, wysokość w kłębie do 140 cm Waga łani – ok.150 kg

Pożywienie: rośliny zielne, liście drzew i krzewów, młode pędy i gałązki drzew, zimą kora, wrzosy, porosty, mchy. Bywa że zjadają rośliny uprawne – buraki, kapustę, zboża czy ziemniaki. 

Długość życia – do ok.20 lat

Ilość snu na dobę – kilkanaście minut

Ciąża – 235 dni 

Zrzuty poroża: luty- kwiecień

Byki przez 3-4 tygodnie rykowiska nic nie jedzą, piją jedynie wodę. Tracą w tym czasie 40-60 kg wagi.


Jeleń szlachetny – największa chmara jaką widziałem liczyła około 150 osobników. Gdy to stado ruszyło – ziemia zadrżała… Schyłek lata w Górach Stołowych.                                    fot.Krzysztof Romańczukiewicz


Jelenie w czasie zimy i na przedwiośniu tworzą przyjacielskie grupy – osobne chmary samców i osobne samic z młodymi oraz 2-3 latkami obojga płci. Stado łań i młodzieży prowadzi doświadczona samica zwana licówką – tu widoczna przed chmarą, zwrócona frontem do obiektywu. To ona dba o bezpieczeństwo stada. Takie grupy można spotkać zimą oraz na przedwiośniu – później jelenie prowadzą bardziej indywidualny tryb życia.        fot.Krzysztof Romańczukiewicz  fotoPort.pl


Hern pod Trzema Siostrami 

Spotkania sam na sam z tym gatunkiem mogą zapaść głęboko w w pamięć – wciąż żywe mam pewne zdarzenie w Górach Bialskich. Późnym, letnim popołudniem samotnie zmierzałem do grupy skał Trzy Siostry – miejsca z klimatem, gdzie często spędzałem noc pod chmurką. Idąc  tak, tuż przede mną nie wiadomo skąd, niemal bezszelestnie, wolno i z niebywałym dostojeństwem wyszedł wspaniały jeleń. Znaleźliśmy się  przed sobą – dzieliło nas jakieś dwa-trzy metry. Nasze spojrzenia się spotkały… i trwało to dobrą chwilę. Byłem pod ogromnym wrażeniem nikłego dystansu jaki nas dzielił a przede wszystkim zaskoczyła mnie wielkość tego zwierzęcia. Jeleń patrzył na mnie z góry! Jego spojrzenie było niczym z disnejowskiej bajki. Powłóczyste i łagodne, nie brak jednak mu było bystrości i jakby dostojeństwa. Król, prawdziwy władca – niczym mityczny Hern. Staliśmy tak patrząc na siebie – mogłem przyjrzeć się dobrze ogromnemu porożu, które pokryte było delikatnymi włoskami scypułu. Sierść miał gładką, nastawione uszy badawczo łapały mój oddech (który wstrzymywałem chcąc pewnie przedłużyć tę chwilę), ciemne lustro nosa odbijało słoneczne promienie. To było jakby nierealne… W końcu odwrócił głowę i odszedł przed siebie podobnie jak przyszedł – zupełnie bez pośpiechu, bez  trwogi. Stałem w bezruchu czas jeszcze jakiś , zastanawiając się czy to spotkanie było rzeczywiste.


Zima to niełatwy czas dla łani z młodymi.                                                                                      fot.Krzysztof Romańczukiewicz


Jeleń szlachetny. Dorosłe byki.                                                 fot.Krzysztof Romańczukiewicz


Publikowane fotografie chronione są prawem autorskim 


Jelonek przez kilka pierwszych miesięcy życia ma białawe cętki na grzbiecie. Jego ochroną gdy pozostaje bez opieki matki jest brak zapachu. Podczas gdy młodzież wychodzi na środek polany – starsze, dorodne i doświadczone osobniki trzymają się bezpiecznej linii drzew. Zimą – stado jeleni – łanie i młodzież Łania w czasie rykowiska Wiosna – byk tuż po zrzuceniu poroża Stado łań i młodzieży obojga płci na przedwiośniu  Jelenie  Jelenie Poroże bez odnóg posiada jeleń szydlarz .Osobnik taki może w czasie walk groźnie poranić przeciwników. Jelenie Chmara prowadzona przez licówkę  Stado łań i młodzieży obojga płci na przedwiośniu  Jelenie Jelenie W czasie wiosennej migracji

POLECANE, O PODOBNEJ TEMATYCE

  • Obuwik – storczyk niepospolity
  • Zawilec gajowy - ulotność wiosny
  • Bazie - symbol Niedzieli Palmowej